ÇFARË ËSHTË SËMUNDJA E TËRBIMIT?
Tërbimi është një sëmundje virale vdekjeprurëse që prek të gjithë gjitarët, duke përfshirë edhe njerëzit. Ajo sulmon sistemin nervor qendror, dhe sapo shfaqen shenjat klinike, është gjithmonë fatale.
RISHKALLJA NË VITET E FUNDIT
Në vitet e fundit, tërbimi ka shpërthyer sërish në disa pjesë të Evropës Lindore, duke u përhapur shpejt dhe duke na kujtuar se liria nga sëmundja e tërbimit nuk është e përhershme.
KUSH MUND TË INFEKTOHET?
Të gjithë gjitarët – përfshirë edhe njerëzit – mund të infektohen me tërbim.
Në Evropë, kafshët e egra si dhelprat janë rezervuarët kryesorë të virusit.
Ata mund të përhapin tërbimin te kafshët shtëpiake, veçanërisht tek qentë dhe macet, por edhe tek bagëtitë e tjera.
Çdo kafshë e infektuar, e egër apo shtëpiake, mund të transmetojë virusin te njerëzit.
CILAT JANË SHENJAT KLINIKE TË SËMUNDJES?
SI TË MBROJNI KAFSHËT TUAJA?
• Një kafshë që është e palodhshme, hiperaktive dhe tepër e ndjeshme ndaj dritës, zhurmës dhe ujit.
• Kafshë me sjellje të pazakontë, jargëzim, vështirësi në gëlltitje, shqetësim dhe çorientim.
• Ndryshime të dallueshme në lehje ose ulërimë.
• Kafshë e ngordhur, ose e vrarë në rrugë.
• Një kafshë e egër e parë duke u endur gjatë ditës dhe që tregon mungesë të pazakontë frike ose agresivitet të shtuar ndaj kafshëve të tjera ose njerëzve.
• Agresivitet i pazakontë te kafshët shtëpiake.
• Mungesë koordinimi, paralizë, koma ose ngordhje.
Shqipëria, me mbështetje nga Bashkimi Evropian, ka nisur vaksinimin oral kundër tërbimit që nga 2014.
Kjo është mënyra e vetme e provuar për të eliminuar tërbimin tek kafshët e egra të cilat janë rezervuarë—dhelprat e kuqe.
Falë kësaj qasjeje, shumica e shteteve Evropiane e kanë çrrënjosur me sukses sëmundjen e tërbimit, dhe ka qenë gjithashtu shumë efektive në kontrollin e sëmundjes në vendin tonë.
Masa më e rëndësishme parandaluese në kafshët e shoqërimit është vaksinimi i detyrueshëm i qenve.
Të gjithë qentë duhet të vaksinohen rregullisht kundër tërbimit.
Duhet t’u kushtohet vëmendje të veçantë qenve që janë të lidhur ngushtë me mjedisin natyror, si qentë e stanit, qentë që përdoren për gjueti dhe qentë që jetojnë në zona rurale.
Qentë që lëvizin lirshëm gjithashtu luajnë një rol të rëndësishëm në ciklin e transmetimit të tërbimit.
Në Shqipëri, bashkitë janë përgjegjëse për organizimin e vaksinimit të këtyre qenve dhe për menaxhimin efektiv të popullatës së qenve.
Së bashku, mund ta minimizojmë rrezikun nga tërbimi!